Kalendarium

STYCZEŃ 1945 - Worziany. Oddział "Wrzosa" opanował miasteczko, rozbił posterunek wojskowy i zniszczył sielsowiet.

1.01.1945 -  W rejonie wsi Zamościany – Kisłuchy – Szykucie doszło do 2-godzinnej walki stołpeckiego oddziału AK z oddziałem sowieckim.

1.01.1945 - Gościeniszki.  2 kompania  V batalionu 77 pp AK ppor. Stanisława Szabuni „Licho” zlikwidowała posterunek litewski.

1.01.1945 - Szczuczyn. Oddział dywersyjny ppor. Stanisława Białeckiego „Scewoli” Obwodu AK Szczuczyn rozbroił oddział straży leśnej.

1.01.1945 - Oddział osłonowy misji „Freston”  ppor.  Józefa  Koteckiego  „Warty”  stoczył walkę z oddziałem niemieckim,  wspartym czołgami.

2.01.1945 - Staje. Oddział por. Jana Borysewicza „Krysi” zaatakował grupę spadochroniarzy sowieckich, zabijając 3 skoczków.

2.01.1945 - Oddział partyzancki Obwodu AK Radom por. Michała Gumińskiego „Cezara” stoczył walkę w pobliżu majątku Zalewce koło Wierzbiny.

2.01.1945 - Buczna, pow. Nieśwież. Grupa operacyjna NKWD rozbiła oddział "Miszki". Poległo 8 partyzantów.

3.01.1945 - Katarzynów.  Dowódca  AK, gen.  Leopold  Okulicki,  spotkał  się  z  przysłaną  do  Polski  brytyjską  misją  wojskową „Freston”.

4.01.1945 - Borki. Pododdział z batalionu ppor. Czesława Zajączkowskiego „Ragnera” stoczył walkę z grupą sowieckiego oddziału „Iskra”

6.01.1945 - W bitwie w rejonie Wisińczy,  w  Puszczy  Rudnickiej,  został  częściowo rozbity oddział pod komendą ppor.  Czesława Stankiewicza „Komara”.

6.01.1945 - Narwieliszki, pow. Wołożyn. Grupa operacyjna NKWD rozbiła oddział "Listka". Poległo 16 partyzantów.

6.01.1945 - Stare Macele-Rudniki. Bitwa oddziałów "Komara", "Zemsty", "Poręby" i Hajduka (ok.200 ludzi) ze zgrupowania "Północ" Okręgu Nowogródek z obławą NKWD. Poległo 31 partyzantów. Sowieci podczas pacyfikacji zamordowali kilkadziesiąt osób cywilnych. Według polskich ocen Sowieci stracili 50 ludzi.

7.01.1945 - Warszawa. Żołnierze Kedywu Okręgu AK Warszawa spalili park i warsztaty samochodowe przy ul. Stępińskiej.

7.01.1945 - W  rejonie  jeziora  Kiernowo  (rejon smorgoński) 9 kompania 136 pp  WW  NKWD  rozbiła  oddział  „Muchy”.  Zabito 63 żołnierzy oddziału, ujęto 4.

8.01.1945 - Dowódca AK wydał rozkaz nr 12/M  w  sprawie  ochrony  ludności  i  jej  mienia  przez  oddziały AK.

8.01.1945 - Wilno.  NKWD  aresztowało  ppłk.  dypl. Juliana Kulikowskiego „Ryngrafa”, od lipca 1944 r. komendanta Okręgu AK Wilno.

8.01.1945 - 6 Brygada AK „Tońki” i 3 Brygada AK „Szczerbca” stoczyły pod Mikuliszkami zwycięską bitwę z litewskimi i niemieckimi oddziałami policyjnymi.

8.01.1945 - Lipnik. Patrol oddziału „Grupa Lotna” ppor. Stanisława Podoleckiego „Roga” z Obwodu AK Opatów zaatakował autobus z żołnierzami niemieckimi.

8.01.1945 - Żołnierze batalionu „Zośka” na szosie Warszawa – Mińsk Mazowiecki przeprowadzili nieudaną akcję zbrojną pod kryptonimem „Polowanie” na wracających z polowania dygnitarzy administracji niemieckiej na dystrykt warszawski – m.in. Fischera, Leista i Hahna.

8.01.1945 - Warszawa. Żołnierze Kedywu Okręgu AK Warszawa spalili park samochodowy przy zbiegu Al. Jerozolimskich i Marszałkowskiej. W walce zginęło 10 Niemców.

8/9.01.1945 - Warszawa. Z przekształcenia Krajowej Reprezentacji Politycznej powstała Rada Jedności Narodowej, jako surogat podziemnego parlamentu.

10.01.1945 - Oddział AK OP-7 i grupa słuchaczy szkoły minerskiej BCh pod Rejowcem wysadzili w powietrze niemiecki pociąg wojskowy.

10.01.1945 - Herby. Oddział AK ppor. Zbigniewa Kruszelnickiego „Wilka” opanował stację kolejową.

10.01.1945 - Dziewieniszki, pow. Oszmiana. Oddział AK opanował miasteczko, rozbił posterunek milicji, odbił z aresztu 7 więźniów i zniszczył sielsowiet.

12.01.1945 - Warszawa. Dowódca AK wydał rozkaz nr 126 w związku z przekroczeniem przez Armię Czerwoną granicy RP z 1939 r.

13.01.1945 - Warszawa.  W jednym z artykułów wydrukowanych w „Biuletynie Informacyjnym” po raz pierwszy w okupowanym kraju użyto terminu: Polskie Państwo Podziemne.

14.01.1945 - Władze niemieckie zaproponowały dowódcy 5 Brygady AK, rtm. Zygmuntowi Szendzielarzowi „Łupaszce”, zawieszenie broni i podjęcie wspólnej walki przeciwko działającej na tym obszarze partyzantce sowieckiej. „Łupaszka” nie zgodził się na tę propozycję.

14.01.1945 -Oddział AK por. Witolda Kucharskiego „Wichra” rozbił oddział żandarmerii w rejonie Diablej Góry.

15.01.1945 - Żyrmuny. Oddział "Iskry spalił sielsowiet i zabił 3 sowieckich współpracowników.

16.01.1945 - Rozpoczęła się mobilizacja oddziałów Armii Krajowej na Wołyniu.

16.01.1945 - Zakopane.  Oddział  AK  Tadeusza  Studzińskiego uwolnił z więzienia kilkadziesiąt  osób.

17.01.1945 - 1 kompania III batalionu 77 pp AK por. Stanisława Karolkiewicza „Szczęsnego” rozbiła pod Szczuczynem niemiecką ekspedycję karną.

17/18.01.1945 - Rudomino. 3 Brygada AK „Szczerbca” i 6 Brygada AK „Konara” rozbiły posterunek policji litewskiej i zniszczyły akta gminne.

17/18.01.1945 - Lida. Grupa bojowa z oddziału AK por. Jana Borysewicza „Krysi”, dowodzona przez sierż. Alfreda Fryesa „Bza”, rozbiła więzienie bez jednego wystrzału, uwalniając około 70 osób.

18.01.1945 - Warszawa. Dowódca AK wydał rozkaz nr 129/I o organizacji Wojskowej Służby Kobiet.

19.01.1945 - Częstochowa. Na skutek rozpoczęcia kolejnej ofensywy, w ramach której Armia Czerwona wkroczyła na terytorium Polski centralnej Komendant Główny Armii Krajowej gen. Leopold Okulicki „Niedźwiadek”  podjął decyzję (rozkaz nr 32)  o rozwiązaniu Armii Krajowej. W wydanym w tym celu rozkazie napisał: Żołnierze Armii Krajowej daję Wam ostatni rozkaz. Dalszą swą pracę i działalność prowadźcie w duchu odzyskania pełnej niepodległości Państwa i ochrony ludności polskiej przed zagładą. […] W przekonaniu, że rozkaz ten spełnicie, że zostaniecie na zawsze wierni tylko Polsce oraz by Wam ułatwić dalszą pracę – z upoważnienia Pana Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zwalniam Was z przysięgi i rozwiązuję szeregi AK. W tajnym  zaś rozkazie nr 33 skierowanym do komendantów obszarów, okręgów i podokręgów AK polecił,  by dowódcy nie ujawniali się i zachowali małe,  dobrze zakonspirowane sztaby i całą sieć łączności radiowej. Miejsce rozwiązanej Armii Krajowej, w warunkach sowieckiej okupacji, zastąpiła tworzona od 1944 roku kadrowa organizacja "Nie".

19.01.1945 - Kraków. Wyszedł ostatni, 317 numer  konspiracyjnego „Biuletynu Informacyjnego”.

20.01.1945 - Londyn. Naczelny Wódz wysłał do kraju „Wytyczne włączenia NSZ do AK”.

21.01.1945 - Pod Kowalkami k. Naczy 135 pp WW NKWD  rozbił  oddział  partyzancki.  W  walce  zginął  por. Jan Borysewicz „Krysia”.

21 I 25.01.1945 - Kedyw 2 kompanii Obwodu AKO Grodno Lewy Niemen dwukrotnie odbił aresztowanych z rąk NKWD i milicji.

22.01.1945 - Oddział dyspozycyjny Kedywu „Agawy” wysadził w powietrze tor kolejowy pod Leśniczówką, na linii Lublin–Rozwadów.

22.01.1945 - Ostrów Wielkopolski. Doszło do starć  zbrojnych między grupą żołnierzy AK a oddziałami własowców, mającymi spacyfikować miasto.

23.01.1945 - Oddział AK ppor. Sergiusza Konopki „Czarusia” zlikwidował na drodze Hrubieszów–Sokal 27 Niemców i 2 samochody.

23.01.1945 - Oddziały AK ppor. Bartosika „Sczyta” i BCh Feliksa Robaka „Sokoła” w zasadzce pod miejscowością Wohyń zlikwidowały 5 funkcjonariuszy Gestapo.

23 I 24.01.1945 - Mietkowszczyzna, Zaprudzie i Uchły. Oddział "Tumrego" rozbił grupy operacyjne NKWD i istriebitieli. Straty sowieckie przekroczyły 20 ludzi.

24.01.1945 - Dowództwo I Frontu Białoruskiego stwierdziło, że działalność na zapleczu konspiracyjnych ugrupowań AK utrudnia mu prowadzenie walki oraz zagraża zdrowiu i życiu sowieckich żołnierzy.

24.01.1945 - W rejonie Wołmy  wywiązała  się walka między stołpeckim oddziałem AK i grupą z brygady partyzanckiej specjalnego przeznaczenia. Zginęło 7 partyzantów sowieckich.

24.01.1945 - Poznań.  Gestapo aresztowało w Poznaniu  płk.  Henryka Kowalówkę „Dziedzica”, komendanta Okręgu AK Poznań.

24.01.1945 - Lublin . Grupa żołnierzy z oddziału lotnego por. Wojciecha Rokickiego „Nerwy” przeprowadziła akcję zbrojną na obóz służby budowlanej przy ul. Wesołej.

25.01.1945 - Motycz.  Oddział partyzancki „Szarugi” rozbroił na stacji kolejowej ochronę pociągu przewożącego bomby lotnicze i pociski artyleryjskie.

26.01.1945 - Oddział AK zatrzymał pod Skalbmierzem pociąg towarowy i wypuścił przewożone w nim bydło kontyngentowe.

27.01.1945 - Wróblewszczyzna. Oddział "Tumrego" odparł grupę operacyjną issstriebitieli i milicji,, Sowieci stracili 11 ludzi (w tym 6 milicjantów i 2 pracowników NKGB).

28.01.1945 - Suszybaba. Na odprawie oficerów sztabu Okręgu AK Wołyń podjęto decyzję o utworzeniu 27 Dywizji Piechoty AK i rozpoczęciu akcji „Burza”.

28.01.1945 - Wilno. Kierownik wydziału wojskowego Zarządu Głównego ZPP, mjr Leszek  Krzemień, odbył rozmowę z delegatami Komendy Okręgu w sprawie ujawnienia AK

29.01.1945 - Pluton AK Mieczysława Olszaka „Hardego”, oddział AK „Kozaka” i pluton BCh z I batalionu „Rysia” stoczyły walkę z oddziałem SS-Galizien w obronie kolonii Górki i Zabłocie.

29.01.1945 - Rowiny i Kaczyce. Olbrzymia operacja prowadzona przez pododdziały 135, 284 i 287 pułku strzeleckiego NKWD, w wyniku której rozbite zostały oddziały "Orlicza" i "Tumrego". Straty AK - 89 zabitych i 25 ujętych partyzantów. Straty Sowietów - według polskich relacji - ok. 50 ludzi.

29/30.01.1945 - Grodków. Oddział Kedywu Okręgu AK Kraków dowodzony przez mjr. Stanisława Więckowskiego „Wąsacza” przeprowadził nieudaną próbę wysadzenia w powietrze pociągu, którym podróżował generalny gubernator Hans Frank oraz dowódca SS i policji w GG gen. Wilhelm Koppe.

30.01.1945 - Horodno. 4 kompania oddziału AK por. Jana Borysewicza „Krysi” rozbroiła po krótkiej walce garnizon SS i policji, zdobywając 1 cekaem, 2 erkaemy, około 50 karabinów, 100 granatów, 10 tys. sztuk amunicji.

30/31.01.1945 - Grupa dywersyjna Inspektoratu AK Rzeszów, dowodzona przez kpt. Józefa Lutaka „Dyzmę”, ostrzelała pod Dębicą niemiecki pociąg pospieszny.

31.01.1945 - Oddział 5 Brygady AK rtm. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki” stoczył pod Wornianami zwycięską bitwę z Niemcami, którzy stracili w niej 65 żołnierzy