Kalendarium

LIPIEC 1945 - Puszcza Augustowska – obława przeprowadzona przez NKWD, jednostki Armii Czerwonej oraz pododdziały 1 DP ludowego WP, w jej wyniku aresztowano ponad 7 tysięcy osób, spośród których zamordowano ponad 600. Miejsce pogrzebania ciał zabitych osób nie jest znane.

LIPIEC 1945 - Rejon Kaplawy – siły NKWD zlikwidowały oddział „Dyneburg”. Starty polskie – 42 zabitych i aresztowanych żołnierzy.

02-03.07.1945 - Święcica Wielka – Porozów, powiat Wołkowysk – w walkach oddziału AKO „Reduta” z grupami operacyjnymi NKWD poległo 11 partyzantów. Wśród zabitych Sowietów był naczelnik Rejonowego Oddziału NKWD w Świsłoczy.

05.07.1945 - Stany Zjednoczone Ameryki i Wielka Brytania wycofały swoje poparcie dla przebywającego na emigracji, konstytucyjnego Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, na czele którego stał premier Tomasz Arciszewski. Akt ten był kolejnym etapem sankcjonowania przez Anglosasów narzuconego Polsce komunistycznego ładu. W odniesieniu do tego tragicznego finału współpracy z zachodnimi aliantami na łamach emigracyjnego dziennika „Gazeta Polska” napisano: rząd, którego uznanie zostało cofnięte, jest dalszym ciągiem Rządu Polskiego utworzonego w Paryżu w 1939 r., a który przybył do Wielkiej Brytanii po załamaniu się Francji, wraz ze swymi siłami zbrojnymi […]. W owym czasie Polska była jedynym sojusznikiem Wielkiej Brytanii.

08.07.1945 - Pod Ogółami – bitwa oddziałów AKO ze Zgrupowania Piotrków z grupą operacyjną ludowego WP z 1 DP im. Tadeusza Kościuszki.

08.07.1945 - Majkowice – Diabla Góra – bitwa oddziału DSZ ppor. Stanisława Karlińskiego „Burzy” z grupą operacyjną NKWD – UB. W walce poległo 20 partyzantów.

10.07.1945 - Krasne, pow. Przasnysz - oddział samo­obrony ROAK opanował osadę, rozbrojono posterunek MO, zniszczono akta w urzędzie gminy, zlikwidowano konfiden­ta, a 3 innych ukarano batami. Baty dostały także 3 osoby niezachowujące obywatelskiej postawy w okresie okupacji niemieckiej.

10/11.07.1945 – Lipieck, rozbicie oddziału NZW Tade­usza Gajdy „Tarzana” przez oddział ludowego WP. Poległo 6 partyzantów, a ponad 30 dostało się do niewoli.

12.07.1945 - Okolice Jeziora Brożane – rozbicie przez NKWD oddziału AKO sierż. Władysława Stefanowskiego „Groma”. Zginęło kilkudziesięciu partyzantów, w większości rozstrzelanych po rozbrojeniu.

12.07.1945 - Dwa miesiące po zakończeniu II wojny światowej w Europie, sowieckie siły rozpoczęły na terenie Augustowa, Suwałk oraz pogranicza z dzisiejszą Litwą i Białorusią główną fazę Obławy Augustowskiej, nazywanej „małym Katyniem”. Zbrodnicza operacja została przeprowadzona najprawdopodobniej na rozkaz Ludowego Komisarza Spraw Wewnętrznych Związku Sowieckiego, Ławrientija Berii, a jej rozpoczęcie poprzedziło zgromadzenie informacji na temat podziemia niepodległościowego działającego w rejonie Puszczy Augustowskiej. W jej ramach przeciw polskim partyzantom użyto jednostek 81 Korpusu 50 Armii, 62 dywizji Wojsk Wewnętrznych NKWD, kontrwywiadu wojskowego „Smiersz" oraz żołnierzy 1 Pułku Praskiego, funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa, Milicji Obywatelskiej i miejscowych konfidentów. W wyniku brutalnej obławy aresztowano kilka tysięcy ludzi, którzy następnie zostali poddani przesłuchaniom. W ten sposób wyselekcjonowano grupę około 600 osób, które zostały skierowane do likwidacji. Wszyscy oni zostali najprawdopodobniej zamordowani przez funkcjonariuszy „Smiersz”. Jednak ich dalszy los, podobnie jak dokładna liczba oraz miejsce ewentualnego pochówku pozostają do dziś nieznane. Obława Augustowska była największą komunistyczną zbrodnią w powojennej Polsce.

14.07.1945 - grupa operacyjna NKWD rozbiła oddział „Or­lika” (WSGO „Warta”). Poległo 7 partyzantów, 19 dostało się w ręce wroga, ich los jest nieznany.

18.07.1945 - Wilno.  NKWD  aresztowało  mjr.  Wincentego  Chrząszczewskiego „Kruka”, ostatniego komendanta Okręgu AK Wilno.

21.071945 - Karwacz - oddział samoobrony Obwodu ROAK Przasnysz dowodzony przez Kazimierza Artyfikiewicza „Trzynastkę” opanował urząd gminny i zniszczył akta.

22.07.1945 - wieś Lipa - oddział ROAK „Trzynastki” pod­czas postoju we wsi został rozbity przez grupę operacyjną NKWD i UB. Poległo 7 partyzantów, w tym dowódca Kazi­mierz Artyfikiewicz „Trzynastka”.

22.07– 02.08.1945 - Pierwsza amnestia ogłoszona przez władze komunistyczne, w jej wyniku ujawniło się ponad 30 tysięcy członków polskiego podziemia.

24.07.1945 - Odezwa  Delegata  Sił  Zbrojnych  na  Kraj  –  „Do  żołnierzy  byłej  Armii  Krajowej!”  –  ze  wskazówkami  postępowania.

25.07.1945 - kolonia Paskuda koło Drohiczyna - w zasadzce pododdziału 1 Brygady Pancernej im. Bohate­rów Westerplatte ludowego WP zginął ppor. Teodor Śmia- łowski „Szumny”, dowódca oddziału partyzanckiego AKO z Obwodu Bielsk Podlaski.

25/26.07.1945 - Dąbrówka, pow. Maków Mazowiec­ki - oddział samoobrony ROAK „Wulkanu” rozbroił placów­kę UB i posterunek MO.

26.07.1945 - Bąkowiec koło Dęblina.  Oddział  AK  por.  Mariana  Bernaciaka „Orlika”  odbił  z  transportu  kolejowego z więzienia na Pradze do więzienia  we Wronkach 135 więźniów – żołnierzy AK.

31.07.1945 - Zostały wydane wytyczne Delegata Sił Zbrojnych na Kraj w sprawie zaprzestania działań oddziałów partyzanckich

LIPIEC – SIERPIEŃ 1945 - Akcja „rozładowywania lasów”, czyli demobilizacja oddziałów leśnych podległych DSZ.