ulica Mikołowska 10a

Budynki aresztu zostały wybudowane przez zaborcę pruskiego pod koniec XIX wieku z przeznaczeniem na więzienie i taką funkcję pełnią po dzień dzisiejszy. W okresie okupacji niemieckiej było tu więzienie przejściowe, z którego wysyłano więźniów do innych placówek penitencjarnych i obozu w Oświęcimiu. Jednocześnie na miejscu wykonywano wyroki śmierci. Zgilotynowano tutaj ponad 550 więźniów, głównie żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego.

Od stycznia 1945 roku obiekt został przejęty przez NKWD. Znajdował się tu areszt tymczasowy, miejsca przesłuchań i tortur oraz miejsce egzekucji. Stąd NKWD wysyłał transporty więźniów do obozów w Świętochłowicach i w Mysłowicach. W maju 1945 roku areszt przejął UB, ale w sytuacji więźniów nic się nie zmieniło. W budynkach aresztu miał swoją siedzibę komunistyczny Wojskowy Sąd Rejonowy, który zasądzał wyroki śmierci przez rozstrzelanie lub powieszenie na żołnierzach walczących o niepodległą Polskę.

ulica Królowej Jadwigi 10

Siedziba NKWD znajdowała się w willi przy ulicy Królowej Jadwigi  do końca 1945 roku. Znajdowały się tutaj biura, sale przesłuchań i podręczne więzienie NKWD. Funkcjonariusze słynęli z bestialskich tortur, których ofiarami byli żołnierze polskich formacji niepodległościowych z AK, NSZ, WiN, i innych oraz rodowici Ślązacy.

Oddziały NKWD stacjonowały w Szopienicach i  na Muchowcu. Mniejsze areszty śledcze NKWD znajdowały się przy ulicy Zamkowej, Mickiewicza i Stawowej. Więźniowie, którym udało się przeżyć przesłuchania trafiali do więzienia na ulicy Mikołowskiej. Obecnie w budynku znajduje się kancelaria adwokacka.

ulica Dworcowa 8

W tym gmachu od wkroczenia sowietów do Katowic do końca lipca 1945 roku znajdował się areszt prewencyjny NKWD. Przetrzymywano w nim osoby zatrzymane na terenie dworca kolejowego, które były podejrzane o przynależność do polskich formacji niepodległościowych, a także pospolitych przestępców.

ulica Powstańców 31

Gmach wybudowano na początku XX wieku. W latach II wojny światowej miało tutaj swoją siedzibę niemieckie Gestapo. Po wejściu Armii Czerwonej do Katowic w styczniu 1945 roku budynek przekazano na siedzibę WUBP.

Funkcjonariusze UB wykorzystywali pozostałe po Niemcach cele więzienne i miejsca przesłuchań i tortur. Trafiali tu Ślązacy oraz żołnierze polskich formacji niepodległościowych. WUBP funkcjonował w tym miejscu do 1954 roku. Budynek jest połączony podziemnym przejściem z budynkiem Urzędu Wojewódzkiego i gmachem Sejmu Śląskiego. Podczas prac porządkowych prowadzonych w byłej siedzibie WUBP natrafiono na nietknięte cele więzienne z zachowanymi śladami działalności UB. Obecnie znajduje się tutaj przychodnia lekarska.

ulica Zamkowa 3

Więzienie przy ulicy Zamkowej powstało w latach 20. XIX wieku i pełniło tą funkcję przez następnych 150 lat. Podczas okupacji niemieckiej znajdowało się tu więzienie Gestapo. Przez jego cele przeszło około 16 tysięcy więźniów. W placówce przeznaczonej dla 400 osób jednorazowo przebywało około 2000 więźniów. Panowała ciasnota, głód, choroby. Uwięzieni byli torturowani, mordowani, wywożeni na masowe egzekucje oraz do obozów koncentracyjnych i na przymusowe roboty. W więziennej kaplicy znajdowała się sala tortur.

W styczniu 1945 roku więzienie przejęło NKWD, które szybko zapełniło je Polakami: żołnierzami NSZ, AK, WiN, BCh oraz polską inteligencją. Po kilku tygodniach obiekt razem z więźniami przekazano UB, który kierował tą placówką do 1956 roku. W nocy 4-5 sierpnia 1945 roku oddział AK pod dowództwem Antoniego Hedy „Szary” uwolnił z kieleckiego więzienia kilkuset żołnierzy podziemia niepodległościowego.

Więzienie funkcjonowało do lat 70. XX wieku.  Obecnie w budynku znajduje się m.in. Muzeum Pamięci Narodowej. Do dzisiaj zachowała się część wyposażenia dawnego więzienia.

ulica Paderewskiego 24

W tym budynku w latach 1944-1947 mieściła się siedziba i areszt NKWD. W obszernych piwnicach urządzono cele więzienne, na wyższych kondygnacjach były biura i sale przesłuchań. Przetrzymywano tutaj, przesłuchiwano i torturowano żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego z NSZ, AK, WiN, BCh. Podobny los spotkał kieleckich prawników i lekarzy. Wielu więźniów nie przeżyło przesłuchań. Wielu osadzonych skazano na śmierć, wieloletnie uwięzienie, bądź zsyłkę. Następnie budynek przejęło wojsko i ślady po sowieckim areszcie usunięto.

ulica Paderewskiego 10/12

Kamienice wybudowano w okresie międzywojennym. Podczas okupacji niemieckiej znajdowała się tu siedziba Gestapo.  W piwnicach zorganizowano areszt i sale tortur. Po wkroczeniu sowietów budynki przeszły w ręce NKWD, a niedługo potem przekazano je na siedzibę WUBP.

Oprawcy zapełnili areszt żołnierzami polskiego podziemia niepodległościowego z AK, NSZ, WiN, NZW, BCh  oraz kieleckimi prawnikami, adwokatami, sędziami. Więźniowie, którzy przetrzymali krwawe śledztwa byli wywożeni do Zagłębia Donieckiego, osadzani w więzieniach lub skazywani na śmierć.

WUBP funkcjonował tutaj do 1951 roku. Przez jego areszt przeszło kilkaset osób. Następnie znajdowała się tutaj Komenda Milicji Obywatelskiej. Obecnie budynki przeznaczone są do rozbiórki.

ulica Kapitulna 2

W budynku w 1945 roku mieściła się siedziba Miejskiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. W 1946 roku funkcjonował tutaj Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego.

ulica Sienkiewicza 64

Po wkroczeniu sowietów mieścił się tu Komitet Wojewódzki PPR. W latach1947-1956 znajdowała się siedziba Powiatowego UBP. Przez jego cele przeszło kilka tysięcy osób, głównie żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego.

ulica 3 Maja 1a

Podczas niemieckiej okupacji gmach był siedzibą policji. W okresie II wojny światowej   mieściło się tu Gestapo. Jedno skrzydło gmachu przeznaczone zostało na cele więzienne. Po zajęciu Szczecina przez sowietów, urządzono w tym budynku areszt UB, do którego trafiali początkowo niemieccy zbrodniarze wojenni, Niemcy i folksdojcze.

Następnie komuniści więzili tutaj żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego z AK, NSZ, WiN, NZW, którzy posługując się fałszywymi dowodami próbowali skryć się przed prześladowaniami ze strony formacji okupanta sowieckiego NKWD i UB na terenie Ziem Odzyskanych. Obecnie w budynku znajduje się Zespół Szkół nr 8 im. Stanisława Staszica.